Innovaties op Olympisch niveau: nog meer pareltjes uit 160 jaar Opel-historie

Talloze (non-)automotive legendes van Opel

• Slimme ideeën: lichtgewicht stoelen en coole bestsellers
• Snel, sneller, Opel: ‘Blitz’ uit Rüsselsheim in de bobsleebaan en racen op het hoogste niveau
• Pioniers in hart en nieren: handige aanhangers en mooie mini-zeeroofdieren

Amsterdam. In de 160 jarige geschiedenis van Opel zijn talloze autolegendes en bestsellers ontstaan, zoals de Opel Corsa en nieuwe generatie Opel Astra. Maar dat niet alleen: in die periode zijn ook vele verrassingen buiten de auto-industrie teweeggebracht. Innovaties en oplossingen die het dagelijks leven prettiger maakten en zorgden voor de nodige ophef in hun tijd, maar tegenwoordig nog wel eens over het hoofd worden gezien. De ontwikkeling van geavanceerde landbouwmachines en motoren voor tweewielers en vliegtuigen zijn slechts enkele voorbeelden. In dit tweede deel van ‘verborgen schatten uit het Opel-archief’ onthult Opel meer verbazingwekkende ‘made in Rüsselsheim’ ideeën en producten die maar weinigen hadden verwacht. Enkele hebben zelfs een cultstatus bereikt! Het geheim achter het succes: net als in de autotechniek richt Opel zich altijd op innovatieve oplossingen die geschikt zijn voor dagelijks gebruik en die met aandacht voor detail worden ontwikkeld.

De natuur als rolmodel: hoe minder ook meer kan zijn

Opel als innovatieve ‘thuismonteur’? Goed mogelijk, maar om dit beter te begrijpen, moeten we naar de andere kant van de Atlantische Oceaan. Het Museum of Modern Art (MoMA) in New York herbergt een van 's werelds belangrijkste collecties hedendaagse kunst. De ‘Bone Chair’ maakt sinds 2008 deel uit van de collectie. Die is ontworpen door de Nederlandse kunstenaar Joris Laarman op basis van gegevens van het ingenieurscentrum van Rüsselsheim. De aluminium stoel werd gepresenteerd in de speciale tentoonstelling ‘Design and the Elastic Mind’, samen met een motorsteun van een Opel Vectra. Net als de ‘Bone Chair’ is de motorhouder ontworpen volgens biologische constructieprincipes.

Bionica – bionics in het Engels – is de naam van de wetenschappelijke discipline die op systematische wijze bouw- en groeiprincipes uit de natuur analyseert en toepast op technische ontwikkelingen in de auto-industrie. Het doel: het gewicht van componenten verminderen en tegelijkertijd de sterkte vergroten – een lichtgewicht ontwerp met de natuur als rolmodel. Ingenieurs uit Rüsselsheim hebben een simulatieprogramma ontwikkeld dat de natuurlijke groeiregels van bijvoorbeeld bomen overdraagt op de ontwikkeling van componenten. Het resultaat: onderdelen zoals de motorhouder zijn een kwart lichter en tegelijkertijd 60% sterker.

Een must in elke keuken: de coole bestseller

Waar de koelkast tegenwoordig in elke keuken vanzelfsprekend is, was dat vroeger wel anders. De koelkast was in de jaren vijftig van de vorige eeuw de droom van veel Duitse huisvrouwen. Een van de meest begeerde modellen is de ‘Frigidaire’. Dit merk heeft een gemeenschappelijke geschiedenis met Opel. In Rüsselsheim werden duizenden koelkasten vervaardigd. Hoe dat is gekomen? Frigidaire bouwde al sinds 1916 koelkasten en in 1918 werd het bedrijf gekocht door General Motors. Vanaf het midden van de jaren twintig nam de handel een hoge vlucht: wereldwijd steeg de vraag enorm. En zo breidde de GM-dochter Frigidaire ook uit naar Duitsland.

In 1926 werd Frigidaire GmbH opgericht in Berlijn en vanaf 1931 leverde Opel vanuit Rüsselsheim onderdelen voor de lopende band in Berlijn. Op 1 oktober 1938 nam de hoofdfabriek van Rüsselsheim uiteindelijk de volledige assemblage over. Vanaf 1949 dragen de in Hessen geproduceerde koelkasten de woorden ‘Product van Adam Opel AG’ in hun logo. Na een designvernieuwing in 1954 groeide het merk zelfs uit tot marktleider in West-Duitsland. Vanaf het midden van de jaren vijftig wilde Opel zich meer concentreren op een bloeiende autoproductie. Daarom werd in 1959 besloten de productie van Frigidaire te beëindigen. Frigidaire bestaat nog steeds, maar het merk is nu eigendom van een Zweeds bedrijf.

Zijn tijd ver vooruit: de Olympische bobslee
Opel waagde zich niet alleen in ‘ijzige velden’ met de productie van koelkasten, maar was ook actief in een sport die tegenwoordig elke winter vele fans weet te boeien. Onder de projectnaam ‘LP 13’ bouwden ingenieurs uit Rüsselsheim een bobslee, speciaal voor de Olympische Winterspelen van 1980 in Lake Placid (Verenigde Staten). Vreemd genoeg werd de bobslee daar niet gebruikt.

Het verhaal begint al in 1977: Opel kreeg de opdracht om de bobsleeën van het Deutscher Bob- und Schlittenverband (DBSV) – de Duitse vereniging voor bobsleeën en sleeën – van speciaal lakwerk te voorzien. Opel kwam op het idee om niet alleen de looks te wijzigen, maar om ook de uitrusting volledig opnieuw te ontwerpen. De vereniging is het daarmee eens. Onder leiding van Opel wordt in de windtunnel een innovatieve vorm uitgewerkt en een volledig nieuw stuursysteem ontwikkeld. Daarnaast worden de skids voorzien van veren en demping. De eerste tests wijzen uit: de viermans- en tweemansbobs zijn respectievelijk 0,65 en 1,35 seconden sneller per run dan de voorgaande modellen. In de topsport zijn die verschillen gigantisch.

Om de kansen op een overwinning voor iedereen gelijk te houden, laat de federatie tijdens de kwalificatie alleen atleten toe om te strijden in de oude, conventionele bobsleeën. En dat betekent: de gekwalificeerde teams moeten zich eerst vertrouwd maken met de futuristische Opel-bobslee. Maar daarvoor ontbreekt de tijd. Bovenal kunnen de stuurmannen de innovatieve besturing op korte termijn niet perfect onder de knie krijgen. Het risico is te groot, de DBSV trekt de Opel bobs terug. “Deze machines waren hun tijd ver vooruit – eigenlijk té ver”, herinnert bobsleelegende en Opel-fan André Lange zich. Het staat buiten kijf dat de bob van Opel tot op de dag van vandaag een blijvende invloed heeft gehad op het ontwerp van wedstrijdbobs.

Prestatiebooster voor de beste F1-coureurs

Opel zorgde niet alleen voor een uitzonderlijke snelheid op de bobsleebaan, maar ook op het circuit. In 1990 behaalde Michael Schumacher zijn eerste titel in het Duitse Formule 3-kampioenschap. Achterin zijn Reynard 903 lag de legendarische 2,0-liter 16V-motor van Opel. Het merk was vanaf 1990 een veelgevraagde motorleverancier in de Formule 3 en de 2.0 16V-krachtbron uit Rüsselsheim groeide uit tot de succesvolste racemotor ooit. Meerdere F1-talenten leerden de fijne kneepjes van het racen met een Formule-racer met de kracht van Opel achter zich: Rubens Barrichello, David Coulthard, Giancarlo Fisichella, Heinz-Harald Frentzen, Mika Häkkinen, Nick Heidfeld en Ralf Schumacher.

Opel behaalde alleen al in Duitsland 164 Formule 3-overwinningen en nog eens dertig nationale kampioenstitels over de hele wereld. Jos Verstappen (1993), Jarno Trulli (1996) en Nick Heidfeld (1997) wonnen Duitse Formule 3-kampioenschappen met Opel-motoren. En tegenwoordig? Opel leidt de race- en rallysport naar de toekomst. Dat doet het merk met de ADAC Opel e-Rally Cup, de eerste volledig elektrische rallyklasse ter wereld. De Opel e-Rally Cup vormt de perfecte opstapklasse voor jong rallytalent. Deelnemers rijden met de bijpassende batterij-elektrische, lokaal emissievrije Opel Corsa-e Rally die gebaseerd is op de elektrische Opel Corsa-e.

Handige aanhangers van Opel

Met moderne race- en rallyvoertuigen inspireert Opel in de autosportwereld. Maar met allround praktische oplossingen verrijkt het traditierijke merk ook het dagelijks leven. Een voorbeeld uit de jaren tachtig van de vorige eeuw is de praktische, aluminium aanhanger van Opel voor klein transport, vrije tijd en vakanties. De trailer werd ooit aangeprezen als ‘Leichtmetaller’ (licht metaal).

In de begeleidende brochure uit 1981 werden zes trailerversies aangeboden in elk vier maten, waardoor er 24 varianten waren. De grootste versie was 2,20 meter lang en had een laadvermogen van een ton. Helaas droegen de 1-assige aanhangers geen Blitz-embleem (bliksemschicht), bijvoorbeeld op de laadklep. Als dat wel het geval was geweest, zouden de weinige overgebleven exemplaren zeer gewilde verzamelobjecten zijn geworden. In 1913 had Opel overigens al een aanhanger in het assortiment: een 2-assige, 2-tons aanhangwagen met een dissel, bedoeld voor vrachtwagens.

Cult: verborgen haaien in Opel-modellen

Terug naar het heden. Terug naar de liefde voor detail en door en door onconventionele ideeën van de Opel-ontwerpers. De verborgen haai in Opel-modellen is meer dan een mooie traditie geworden, het is cult! In 2006 verscheen de haai voor het eerst in de Corsa. Waar komen de haaien vandaan? Op een zondag in 2004 werkte Opel-designer Dietmar Finger thuis aan een ontwerp voor de nieuwe Corsa. Om precies te zijn, werkte hij aan de niet zo interessante buitenwand van het handschoenenkastje, het deel dat het grootste deel van de tijd wordt afgedekt door het portier. Als het handschoenenkastje geopend is, moet deze wand stevigheid bieden. Daarvoor zitten er dwarsribbels in het kunststof oppervlak. Dietmar Finger moest nu deze ribbels ontwerpen.

Terwijl hij midden in zijn ontwerpproces zat, liep zijn zoon langs, keek naar de schets en zei: “Papa, waarom teken je niet een haai?” ‘Ach, waarom ook niet,’ dacht Finger en hij gaf de ribbels de vorm van een haai. Dietmar liet het ontwerp aan zijn superieuren en collega’s zien, die vervolgens enthousiast reageerden. Vanaf dat moment breidden de haaiafbeeldingen zich uit naar alle nieuwe Opel-modellen. Aan het einde van het ontwikkel- en ontwerpproces mag de hoofdinterieurontwerper een locatie in het interieur kiezen, zonder te verklappen waar. Zo is het idee nu een populaire ‘Easter Egg’ geworden. Klanten kunnen, direct nadat ze hun nieuwe Opel in ontvangst nemen, de zoektocht naar de haai starten. In de nieuwste modellen, zoals de Opel Astra Sports Tourer, zijn ook haaien te vinden op plekken waar je die absoluut niet zou verwachten.

Voor meer informatie:

Jeroen Maas 
Manager Public Relations
Telefoon:        +31 (0)653 203 986
E-mail:            jeroen.maas1@stellantis.com